Hidrolik pres makinesi hurdasından ağırlıklı olarak çelik, dökme demir, bakır ve bazı parçalardan alüminyum elde edilir. Hidrolik pres hurdası içinde en yüksek ağırlığı genellikle ana gövde, tabla, kolonlar, silindir gövdeleri ve piston milleri oluşturur. Elektrik motoru ve kablolar ise daha düşük ağırlıkta olmasına rağmen bakır içeriği nedeniyle ayrıca değerlendirilir. Hurda fiyatları, presin toplam ağırlığından çok geri kazanılabilir metallerin türü, net miktarı ve malzeme durumuna göre değişir.
Presin kapasitesi ve gövde yapısı metal miktarını doğrudan etkiler. Yüksek tonajlı sanayi preslerinde kalın çelik levhalar ve ağır taşıyıcı elemanlar öne çıkarken daha küçük sistemlerde motor, pompa ve kontrol ekipmanlarının toplam içindeki payı artabilir. Bu nedenle bütün pres makineleri için sabit bir metal oranı belirlemek doğru değildir.
Hidrolik Pres Gövdesinden Hangi Hurda Metaller Elde Edilir?
Hidrolik pres gövdesinin temel malzemesi çeliktir. Ana şasi, üst ve alt tablalar, kolonlar, traversler ve kuvveti taşıyan bağlantı elemanları yüksek mekanik yüklere dayanabilecek şekilde üretilir. Bu parçalar makinenin en ağır bölümleri olduğu için hurda demir miktarının önemli kısmını oluşturur.
Bazı preslerde tabla, yatak veya destek parçalarında dökme demir kullanılabilir. Dökme demir ile çelik aynı demir esaslı grupta bulunsa da fiziksel özellikleri farklıdır. Döküm daha kırılgan bir yapıya sahipken çelik yüksek çekme dayanımı ve şekillendirilebilirliği nedeniyle taşıyıcı sistemlerde daha yaygın kullanılır.
Çeliğin yoğunluğu yaklaşık 7,85 gram bölü santimetreküptür. Bu nedenle kalın bir pres tablası veya masif kolon küçük hacimde bile yüksek ağırlığa ulaşabilir. Yüksek kapasiteli preslerde gövde ağırlığının toplam makine ağırlığı içindeki payı belirgin biçimde artar.
Gövde üzerinde bulunan boya, ince yüzey pası ve kaynak izleri metalin geri dönüşüm niteliğini ortadan kaldırmaz. Buna karşılık plastik koruyucular, kauçuk takozlar ve farklı ekipmanlar temiz metal ağırlığına dahil edilmemelidir. Gövdenin diğer bölümlerden ayrılması çelik ve döküm miktarının daha doğru belirlenmesini sağlar.
Hidrolik Silindir ve Pistonlarda Hangi Metaller Bulunur?
Hidrolik silindir, basınçlı yağın oluşturduğu kuvveti doğrusal harekete dönüştüren ana parçadır. Silindir gövdesi yüksek iç basınca dayanabilmesi için çoğunlukla çelikten üretilir. İç yüzeyin düzgün ve hassas olması pistonun kontrollü hareket etmesini sağlar.
Piston mili de yüksek yük altında çalıştığı için dayanımlı çelikten üretilir. Mil yüzeyinde aşınmayı ve korozyonu azaltmak amacıyla sert krom kaplama bulunabilir. Ancak bu kaplama parçanın ana metalini değiştirmez. Piston milinin esas kütlesi çeliktir ve yalnızca yüzeyde ince bir krom tabakası bulunur.
Silindir grubunda piston, burç, yatak ve bağlantı parçaları da yer alır. Bu bileşenlerin önemli bölümü çelik esaslıdır. Bazı burçlarda bronz veya farklı bakır alaşımları kullanılabilir. Bu parçaların miktarı ana gövdeye göre daha düşüktür ancak malzeme türleri farklı olduğu için ayrı değerlendirilmesi gerekir.
Silindir içinde kalan hidrolik yağ ile keçe ve sızdırmazlık parçaları metal değildir. Sökümden önce sistem basıncı tamamen boşaltılmalı ve yağ kontrollü şekilde alınmalıdır. Böylece silindir gövdesi, piston mili ve bağlantı elemanlarının gerçek metal ağırlığı daha net belirlenebilir.
Elektrik Motoru ve Kablolardan Hangi Metaller Çıkar?
Hidrolik preslerde elektrik motoru hidrolik pompayı çalıştırır. Motor stator, rotor, sargılar, mil, rulmanlar ve dış gövdeden oluşur. Bu parçaların metal yapısı aynı değildir ve motorun tamamı tek bir hurda sınıfında değerlendirilmemelidir.
Motor sargılarında bakır veya bazı tasarımlarda alüminyum iletken bulunabilir. Bakırın yoğunluğu yaklaşık 8,96 gram bölü santimetreküp, alüminyumun yoğunluğu ise yaklaşık 2,70 gram bölü santimetreküptür. Aynı hacimdeki bakır bu nedenle alüminyumdan yaklaşık 3,3 kat daha ağırdır.
Stator çekirdeği elektrik çeliğinden meydana gelir. Mil ve rulmanlar da çelik esaslıdır. Motorun dış gövdesinde dökme demir veya alüminyum kullanılabilir. Sargının bakır olması, motorun tamamının bakır olarak değerlendirilmesini sağlamaz.
Presin ana enerji beslemesi, motor bağlantıları ve kontrol sistemi arasında farklı kalınlıklarda kablolar bulunur. Bu kabloların içinde bakır veya alüminyum iletken olabilir. Plastik ve kauçuk izolasyon kablonun toplam ağırlığının bir bölümünü oluşturduğu için net metal miktarı ile toplam kablo ağırlığı aynı değildir.
Kabloların izolasyonunun yakılarak uzaklaştırılması uygun değildir. Mekanik ayrıştırma yöntemleri iletken metalin yüzeyinin daha temiz kalmasını sağlar ve plastik malzemelerin kontrolsüz yanmasını önler.
Hidrolik Güç Ünitesindeki Metal Parçalar Nasıl Ayrıştırılır?
Hidrolik güç ünitesi yağ tankı, pompa, valf blokları, metal borular, filtre gövdeleri ve bağlantı parçalarından oluşur. Bu bölümde çelik, dökme demir ve alüminyum aynı sistem içinde bulunabilir.
Yağ tankı çoğunlukla çelik sacdan üretilir. Tankın hurda olarak değerlendirilmesinden önce içindeki hidrolik yağ tamamen boşaltılmalıdır. Yağın kendisi metal değeri oluşturmaz ve tankın gerçek ağırlığını artırmamalıdır.
Hidrolik pompanın gövdesi dökme demir veya alüminyum olabilir. Pompanın içinde bulunan dişliler, miller ve rulmanlar ise çoğunlukla çelikten üretilir. Bu nedenle yalnızca dış gövdeye bakılarak pompanın tamamının alüminyum veya döküm olduğu kabul edilmemelidir.
Valf bloklarında da benzer bir durum vardır. Gövde malzemesi modele göre çelik, döküm veya alüminyum olabilir. Metal borular çoğunlukla çelik esaslıdır. Esnek hortumlarda ise kauçuk gövde ile birlikte metal tel takviye bulunabilir. Bu hortumlar doğrudan temiz metal grubunda değerlendirilmez.
Güç ünitesi sökülürken tank, pompa, valfler ve borular ayrı incelendiğinde her parçanın ana metali daha kolay belirlenir. Bu yöntem özellikle alüminyum gövdeli pompa ve valflerin ağır çelik parçalar arasında kaybolmasını önler.
Hidrolik Pres Hurdasının Değeri Hangi Metallere Göre Belirlenir?
Hidrolik pres hurdasının değerini en fazla etkileyen metal grubu genellikle çelik ve dökümdür. Ana gövde, tablalar, kolonlar, silindirler ve piston milleri yüksek ağırlık oluşturduğu için toplam metal miktarının büyük bölümünü bu parçalar meydana getirir.
Elektrik motorundaki bakır sargılar ve güç kablolarındaki iletken metal ise daha düşük ağırlığa sahip olsa da ayrı değerlendirilir. Alüminyum pompa veya motor gövdeleri de çelik parçalarla aynı sınıfta yer almaz. Burçlarda bulunan bronz gibi alaşımlar da varsa kendi metal grubunda değerlendirilir.
Hurda fiyatları belirlenirken metalin türü, net ağırlığı ve üzerindeki yabancı madde miktarı dikkate alınır. Yoğun yağ, kauçuk, plastik veya farklı metal bağlantıları bulunan parçalar ile temiz şekilde ayrılmış metaller aynı özellikte değildir. Bu nedenle presin yalnızca toplam tonajı üzerinden fiyat hesaplamak gerçek metal dağılımını göstermez.
Makinenin kullanılabilir parçaları da hurdaya ayrılmadan önce kontrol edilmelidir. Çalışır durumdaki pompa, hidrolik silindir, valf grubu veya elektrik motorunun yeniden kullanım değeri yalnızca içerdiği metalin değerinden yüksek olabilir.
Hidrolik pres hurdası doğru ayrıştırıldığında hurda demir, bakır ve alüminyum gibi metaller kendi sınıflarında değerlendirilir. Hurda fiyatları da makinenin toplam ağırlığı yerine geri kazanılabilir metal türü, net miktar, malzeme durumu ve saflığa göre daha doğru belirlenir.
