Alüminyum profiller hafif yapıları, gümüşi gri yüzeyleri, düşük yoğunlukları ve demir esaslı metallere göre farklı manyetik özellikleri sayesinde ayırt edilebilir. Ancak boya, eloksal kaplama, plastik fitil veya farklı metal bağlantılar profilin gerçek yapısını gizleyebilir. Doğru değerlendirme için ana metalin belirlenmesi ve yabancı parçaların ayrılması gerekir. Hurda fiyatları belirlenirken de profilin toplam ağırlığından çok net metal miktarı, alaşım yapısı, temizlik durumu ve üzerindeki farklı malzemeler dikkate alınır.
Alüminyum profil hurdası pencere ve kapı sistemleri, cephe uygulamaları, bölme sistemleri, raflar, makine konstrüksiyonları ve farklı sanayi uygulamalarından çıkabilir. Profilin daha önce nerede kullanıldığı, üzerindeki boya ve kaplama türünü, bağlantı parçalarını ve kirlilik oranını etkiler. Bu nedenle aynı görünüşe sahip iki profil söküm sonrasında aynı sınıfta değerlendirilmeyebilir.
Alüminyum Profil Hurdasının Özellikleri Nelerdir?
Alüminyum profillerin belirgin özelliklerinden biri düşük ağırlıklarıdır. Saf alüminyumun yoğunluğu yaklaşık 2,70 gram bölü santimetreküptür. Çeliğin yoğunluğu ise yaklaşık 7,85 gram bölü santimetreküptür. Aynı hacimdeki alüminyum parça bu nedenle çelikten belirgin biçimde daha hafiftir. Özellikle uzun profillerde bu ağırlık farkı elle yapılan ön kontrolde kolayca fark edilebilir.
Temiz alüminyum yüzeyi gümüşi gri renktedir. Profil uzun süre dış ortamda kalmışsa yüzeyinde matlaşma, kir veya oksit tabakası görülebilir. Alüminyumun yüzeyinde doğal olarak oluşan ince oksit tabakası metalin iç kısmını daha ileri korozyona karşı korur. Hafif yüzey oksitlenmesi bu nedenle profilin metal niteliğini ortadan kaldırmaz.
Alüminyum demir esaslı bir metal olmadığı için mıknatısa güçlü biçimde tepki vermez. Ancak mıknatısın çekmemesi parçanın kesin olarak alüminyum olduğunu göstermez. Bakır, pirinç ve bazı paslanmaz çelik türleri de mıknatısa belirgin tepki vermeyebilir. Manyetik kontrol yalnızca ön sınıflandırmada kullanılmalıdır.
Profillerin şekilleri kullanım alanına göre değişebilir. İçi boş çok kanallı kesitler, kutu profiller, köşebent benzeri parçalar ve karmaşık kesitli endüstriyel profiller bulunabilir. Ekstrüzyon yöntemiyle üretilen profillerde kesit boyunca benzer geometrik yapı devam eder. Bu özellik profil ürünlerinin tanınmasını kolaylaştırır.
Alüminyum geri dönüşüm açısından önemli bir metaldir. Dünya genelinde her yıl 30 milyon tonun üzerinde alüminyum hurdası geri dönüştürülmektedir. Geri dönüştürülmüş alüminyum üretimi, birincil üretime kıyasla yaklaşık yüzde 95 daha az enerji gerektirebilir. Bu özellik kullanım ömrünü tamamlayan profil ve diğer alüminyum ürünlerinin tekrar hammadde döngüsüne kazandırılmasını önemli hale getirir.
Alüminyum Profil ile Çelik Profil Nasıl Ayırt Edilir?
Alüminyum ile çelik profil arasındaki ilk belirgin fark ağırlıktır. Benzer ölçü ve doluluk oranına sahip profiller karşılaştırıldığında çelik parça belirgin biçimde daha ağırdır. Bunun temel nedeni iki metal arasındaki yoğunluk farkıdır.
Mıknatıs testi de pratik bir ön kontrol yöntemidir. Karbon çeliği profiller mıknatısa güçlü tepki verirken alüminyum tepki vermez. Profilin üzerinde çelik vida, köşebent veya bağlantı elemanı varsa mıknatıs yalnızca bu bölümlerde çekim gösterebilir. Bu nedenle test profil gövdesinin farklı noktalarında yapılmalıdır.
Kesit rengi iki metalin ayrımında ek bilgi sağlar. Boyasız veya temizlenmiş bir alüminyum kesit açık gümüşi gri görünür. Normal çelik ise daha koyu gri bir metal görünümüne sahiptir. Yüzey boya veya kaplamayla tamamen örtülmüşse küçük bir temiz kesit ana metalin görülmesini kolaylaştırabilir.
Paslanma davranışı da farklıdır. Karbon çeliğinde nem ve oksijen etkisiyle kırmızı ve kahverengi tonlarda pas oluşabilir. Alüminyumda ise yüzey daha çok matlaşır ve oksit tabakası gelişir. Bu fark uzun süre açık ortamda kalan profillerin ön kontrolünde yardımcı olabilir.
Alüminyum hurda ile çelik malzemenin ayrı tutulması sınıflandırma açısından önemlidir. Bir profil grubunda çelik bağlantı plakaları, vidalar veya iç takviyeler bulunuyorsa bu parçalar mümkün olduğunca ayrılmalıdır. Böylece iki farklı metal grubunun net ağırlıkları daha doğru belirlenir.
Boyalı ve Kaplamalı Alüminyum Profil Nasıl Değerlendirilir?
Alüminyum profiller kullanım alanına göre boyalı, eloksallı veya farklı yüzey işlemlerine sahip olabilir. Özellikle pencere, kapı ve cephe sistemlerinde dekoratif ve koruyucu kaplamalar yaygındır. Kaplamanın bulunması profilin ana metalinin alüminyum olduğu gerçeğini değiştirmez ancak sınıflandırma sırasında yüzey durumu dikkate alınabilir.
Toz boya uygulanmış profillerde metal yüzey tamamen kapalı olabilir. Bu nedenle yalnızca renge bakarak malzeme tespiti yapılmamalıdır. Profilin kesilmiş ucu, vida deliği veya kaplamanın olmadığı küçük bir bölüm ana metalin görülmesi için daha uygundur.
Eloksal yüzey ise alüminyum üzerinde kontrollü biçimde oluşturulan oksit tabakasıdır. Bu işlem metal yüzeyin dayanıklılığını artırabilir ve farklı görünümler sağlayabilir. Eloksallı profil, yüzey işlemi nedeniyle ayrı bir metal türüne dönüşmez.
Pencere ve cephe sistemlerinden çıkan profillerde plastik fitiller, kauçuk contalar, cam bağlantıları, vidalar ve çelik takviye parçaları bulunabilir. Bu bileşenlerin profil üzerinde kalması net alüminyum miktarını etkiler. Büyük miktarlı malzemelerde farklı parçaların sökülmesi daha doğru tartım yapılmasını sağlar.
Yoğun silikon, harç, cam kalıntısı veya farklı yapı malzemeleri bulunan profiller de temiz malzemeyle aynı durumda değildir. Profilin üzerindeki yabancı maddeler ana metalin ağırlığı olarak kabul edilmemelidir. Bununla birlikte yüzeyi tamamen temizlemek amacıyla metal kaybına neden olacak gereksiz aşındırma işlemleri yapılması da doğru değildir.
Alüminyum Profil Hurdasının Değeri Nasıl Belirlenir?
Profil hurdasının değeri net alüminyum ağırlığı, alaşım yapısı, yüzey işlemi, yabancı madde miktarı ve malzemenin karışık olup olmamasına göre belirlenir. Profilin uzunluğu veya fiziksel büyüklüğü tek başına ekonomik değeri göstermez. Asıl önemli olan geri kazanılabilir metal miktarıdır.
Alüminyum tek bir alaşımdan oluşmaz. Mimari profiller ile makine ve sanayi uygulamalarında kullanılan profiller farklı alaşım serilerine sahip olabilir. Bu nedenle büyük miktardaki malzemenin yalnızca görünüşüne bakılarak tamamen aynı alaşım olduğu varsayılmamalıdır. Gerektiğinde malzeme analizi yapılarak alaşım grupları ayrılabilir.
Çelik vida, bağlantı plakası, plastik fitil, kauçuk conta ve benzeri yabancı parçalar net metal oranını düşürür. Temiz ve tek tip profil grubu ile farklı malzemelerin üzerinde kaldığı karışık profil aynı şekilde sınıflandırılmayabilir.
Alüminyum hurda değerlendirmesinde profilin kullanım alanı da ilk inceleme için yararlı olabilir. Pencere ve cephe profilleri, sanayi profilleri ve farklı konstrüksiyon parçaları aynı fiziksel yapıya sahip olmayabilir. Malzemenin kaynağının bilinmesi olası alaşım ve yüzey işlemi hakkında ön bilgi sağlar.
Hurda fiyatları güncel metal piyasasına göre değiştiği için sabit bir kilogram değeri üzerinden uzun süreli hesaplama yapılmamalıdır. Net ağırlık, alaşım niteliği, temizlik seviyesi ve yabancı malzeme oranı birlikte değerlendirilmelidir. Alüminyum profil hurdası farklı metallerden ve metal dışı parçalardan doğru biçimde ayrıldığında gerçek geri kazanılabilir metal miktarı daha sağlıklı belirlenebilir.
